Μια νέα μελέτη δείχνει ότι ο τρόπος που αναπνέουμε μπορεί να επηρεάσει το πόσο πρόθυμοι είμαστε να πάρουμε ένα ρίσκο
Πόσες φορές έχουμε ακούσει τη συμβουλή «πάρε μια βαθιά ανάσα και μετά αποφάσισε»; Συνήθως τη χρησιμοποιούμε όταν κάποιος είναι εκνευρισμένος, αγχωμένος ή βρίσκεται μπροστά σε μια δύσκολη επιλογή. Η ιδέα είναι ότι λίγες αργές αναπνοές μπορούν να μας βοηθήσουν να ηρεμήσουμε και να σκεφτούμε πιο καθαρά. Μια νέα μελέτη, όμως, δείχνει ότι η αναπνοή μπορεί να επηρεάζει κάτι περισσότερο από το πόσο ήρεμοι νιώθουμε. Ο τρόπος που αναπνέουμε μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο παίρνουμε αποφάσεις. Και σε συγκεκριμένες συνθήκες μπορεί να μας κάνει πιο πρόθυμους να ρισκάρουμε.
Τι έκαναν οι ερευνητές;
Οι επιστήμονες θέλησαν να δουν τι συμβαίνει όταν ένας άνθρωπος αλλάζει σκόπιμα τον ρυθμό της αναπνοής του. Στη μελέτη συμμετείχαν 41 άνθρωποι. Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να κάνουν διαφορετικές ασκήσεις αναπνοής και ταυτόχρονα να παίρνουν αποφάσεις σε παιχνίδια όπου υπήρχαν πιθανότητες να κερδίσουν χρήματα, αλλά και να χάσουν. Σε μία από τις συνθήκες έπρεπε να αναπνέουν αργά, με την εκπνοή να διαρκεί περισσότερο από την εισπνοή. Την ίδια ώρα οι ερευνητές παρακολουθούσαν τόσο την καρδιά όσο και τη δραστηριότητα του εγκεφάλου τους. Έτσι μπορούσαν να δουν κάτι πολύ συγκεκριμένο: αν η αλλαγή στον τρόπο της αναπνοής επηρέαζε τις επιλογές που έκαναν.
Και πράγματι, οι επιλογές τους άλλαξαν
Το πιο ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι όταν οι συμμετέχοντες έκαναν αργές αναπνοές με μεγαλύτερη εκπνοή, ήταν πιο πιθανό να επιλέξουν την πιο ριψοκίνδυνη επιλογή. Για παράδειγμα, όταν είχαν να διαλέξουν ανάμεσα σε μια επιλογή με μικρότερο αλλά πιο σίγουρο κέρδος και μια άλλη που μπορούσε να τους δώσει μεγαλύτερο κέρδος αλλά είχε και μεγαλύτερη πιθανότητα απώλειας, έδειχναν μεγαλύτερη διάθεση να δοκιμάσουν την τύχη τους. Δεν σημαίνει ότι ξαφνικά έπαψαν να φοβούνται την απώλεια. Απλώς φάνηκαν περισσότερο διατεθειμένοι να πουν «ας το δοκιμάσω» όταν το πιθανό κέρδος ήταν αρκετά μεγάλο.
Δεν άλλαξε μόνο η διάθεση – άλλαξε και η αντίδραση του εγκεφάλου
Οι ερευνητές δεν αρκέστηκαν στο να καταγράψουν τις επιλογές των συμμετεχόντων. Παρακολούθησαν τι συνέβαινε στον εγκέφαλό τους την ώρα που έπαιρναν τις αποφάσεις. Διαπίστωσαν ότι ο συγκεκριμένος τρόπος αναπνοής επηρέαζε τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος αντιδρούσε στις πιθανές ανταμοιβές. Όσο περισσότερο φαινόταν να ενεργοποιείται αυτός ο μηχανισμός, τόσο μεγαλύτερη ήταν και η διάθεση των συμμετεχόντων να επιλέξουν μια πιο ριψοκίνδυνη επιλογή.
Τι σχέση έχει η καρδιά με όλα αυτά;
Όταν οι συμμετέχοντες έκαναν την αργή αναπνοή με μεγαλύτερη εκπνοή, άλλαζε και ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούσε το αυτόνομο νευρικό τους σύστημα – δηλαδή το σύστημα που ρυθμίζει λειτουργίες του σώματος χωρίς να χρειάζεται να τις ελέγχουμε συνειδητά. Παράλληλα, άλλαζε και ο ρυθμός της καρδιάς. Οι ερευνητές βρήκαν ότι αυτές οι αλλαγές συνδέονταν με την εγκεφαλική δραστηριότητα που παρατηρούσαν την ώρα των αποφάσεων. Και αυτό έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον γιατί δείχνει ότι η καρδιά, η αναπνοή και ο εγκέφαλος επικοινωνούν συνεχώς μεταξύ τους.
Γιατί η αναπνοή μπορεί να έχει τόσο μεγάλη σημασία;
Η αναπνοή είναι κάτι μοναδικό. Γίνεται αυτόματα, χωρίς να χρειάζεται να τη σκεφτούμε. Ταυτόχρονα, όμως, μπορούμε να την αλλάξουμε όποτε θέλουμε. Μπορούμε να αναπνεύσουμε πιο γρήγορα ή πιο αργά, πιο βαθιά ή πιο ρηχά, να κάνουμε μεγαλύτερη εισπνοή ή μεγαλύτερη εκπνοή. Αυτό σημαίνει ότι έχουμε έναν σχετικά εύκολο τρόπο να επηρεάσουμε προσωρινά τη λειτουργία του οργανισμού μας. Και οι επιστήμονες ενδιαφέρονται όλο και περισσότερο γι’ αυτή τη σύνδεση. Η νέα έρευνα προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ: η αλλαγή της αναπνοής δεν επηρεάζει μόνο το πώς αισθανόμαστε, αλλά μπορεί να επηρεάσει και τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούμε μια επιλογή.
Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να προσέχουμε τη βαθιά αναπνοή;
Δεν υπάρχει λόγος να φοβηθούμε τις ασκήσεις αναπνοής επειδή σε ένα συγκεκριμένο πείραμα οι συμμετέχοντες πήραν περισσότερες ριψοκίνδυνες αποφάσεις. Η μελέτη ήταν μικρή και έγινε σε ελεγχόμενο εργαστηριακό περιβάλλον. Οι συμμετέχοντες έπαιρναν αποφάσεις μέσα σε συγκεκριμένα πειράματα και όχι σε πραγματικές συνθήκες ζωής. Δεν ξέρουμε, επομένως, αν ακριβώς το ίδιο θα συνέβαινε σε μια πραγματική απόφαση για χρήματα, για μια δουλειά, για μια σχέση ή για κάτι πολύ σημαντικό. Ούτε σημαίνει ότι «η βαθιά αναπνοή σε κάνει ριψοκίνδυνο άνθρωπο». Αυτό που δείχνει η μελέτη είναι πολύ πιο συγκεκριμένο: ένας συγκεκριμένος τρόπος ελεγχόμενης αναπνοής μπορεί να επηρεάσει προσωρινά τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος αξιολογεί την πιθανή ανταμοιβή και, κατά συνέπεια, την επιλογή που κάνουμε.
No comments