Ένα βράδυ με αλμυρούς μεζέδες, ένα κοκτέιλ δίπλα στη θάλασσα ή μια ολόκληρη ημέρα στον ήλιο αρκούν πολλές φορές για να ξυπνήσετε με πρησμένο πρόσωπο, βαρύτερα πόδια και την αίσθηση ότι το σώμα σας «κρατάει νερά».
Η πρώτη αντίδραση είναι συχνά να μειώσετε δραστικά το φαγητό ή να πιείτε κάποιο «αποτοξινωτικό» ρόφημα. Όμως η επιστήμη δείχνει ότι το σώμα δεν λειτουργεί έτσι. Η κατακράτηση υγρών είναι συνήθως μια φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού σε αλλαγές στην πρόσληψη αλατιού, στην ενυδάτωση, στους υδατάνθρακες, στις ορμόνες ή ακόμα και στη ζέστη. Τα καλά νέα είναι ότι στις περισσότερες περιπτώσεις μπορεί να υποχωρήσει μέσα σε ένα 24ωρο, αρκεί να βοηθήσουμε τον οργανισμό να επανέλθει στη φυσιολογική του ισορροπία.
Το πρώτο βήμα είναι να πιείτε περισσότερο νερό, όχι λιγότερο
Ακούγεται αντιφατικό, όμως όταν αισθανόμαστε πρησμένοι αρκετοί περιορίζουν την κατανάλωση νερού, πιστεύοντας ότι έτσι θα μειωθούν τα υγρά στο σώμα. Στην πραγματικότητα συμβαίνει το αντίθετο. Ο ανθρώπινος οργανισμός διατηρεί με μεγάλη ακρίβεια την ισορροπία των υγρών. Όταν αντιληφθεί ότι δεν λαμβάνει αρκετό νερό –κάτι που συμβαίνει συχνά το καλοκαίρι λόγω της αυξημένης εφίδρωσης– ενεργοποιεί ορμονικούς μηχανισμούς που περιορίζουν την αποβολή υγρών από τους νεφρούς. Με άλλα λόγια, προσπαθεί να διατηρήσει κάθε διαθέσιμη σταγόνα νερού. Μια μεγάλη ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο Nature Reviews Nephrology εξηγεί ότι η σωστή ενυδάτωση αποτελεί βασικό μηχανισμό διατήρησης της ισορροπίας των υγρών και ότι το σώμα ρυθμίζει συνεχώς τις απώλειες και την πρόσληψη νερού μέσω πολύπλοκων ορμονικών μηχανισμών.
Αυτό σημαίνει ότι, εφόσον δεν υπάρχει κάποιο ιατρικό πρόβλημα, η επαρκής κατανάλωση νερού βοηθά σταδιακά τον οργανισμό να επανέλθει στη φυσιολογική του κατάσταση αντί να συνεχίσει να συγκρατεί υγρά.
Μην κόψετε τελείως το αλάτι – απλώς επανέλθετε στην ισορροπία
Μετά από ένα γεύμα με αρκετό νάτριο, είναι φυσιολογικό να υπάρχει προσωρινή κατακράτηση υγρών. Το νάτριο αυξάνει την ωσμωτικότητα των εξωκυττάριων υγρών και ο οργανισμός συγκρατεί περισσότερο νερό ώστε να διατηρήσει την ισορροπία. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να περάσετε την επόμενη ημέρα χωρίς καθόλου αλάτι.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η απότομη αποφυγή του νατρίου δεν είναι απαραίτητη. Εκείνο που χρειάζεται είναι επιστροφή σε μια φυσιολογική, ισορροπημένη διατροφή, αποφεύγοντας τα πολύ επεξεργασμένα τρόφιμα, τα αλλαντικά, τα παστά και τα ιδιαίτερα αλμυρά σνακ που επιβαρύνουν προσωρινά την ισορροπία των υγρών.
Το κάλιο βοηθά τον οργανισμό να αποκαταστήσει την ισορροπία
Το κάλιο είναι ένα από τα σημαντικότερα μέταλλα που συμμετέχουν στη ρύθμιση των υγρών μέσα και έξω από τα κύτταρα. Γι’ αυτό μετά από ημέρες με πολύ αλάτι, η κατανάλωση τροφών που είναι φυσικά πλούσιες σε κάλιο –όπως η μπανάνα, το πεπόνι, το ακτινίδιο, η ντομάτα, το αβοκάντο, οι πατάτες και τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά– μπορεί να συμβάλει στην αποκατάσταση της φυσιολογικής ισορροπίας ηλεκτρολυτών.
Δεν πρόκειται για κάποια «μαγική» τροφή που εξαφανίζει την κατακράτηση, αλλά για μια φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού, καθώς νάτριο και κάλιο συνεργάζονται στενά στη διατήρηση της ισορροπίας των υγρών.
Ένα γρήγορο περπάτημα βοηθά περισσότερο απ’ όσο νομίζετε
Αν έχετε περάσει αρκετές ώρες ξαπλωμένοι στην παραλία, στο αυτοκίνητο ή στο αεροπλάνο, είναι πιθανό μέρος του πρηξίματος να οφείλεται στη μειωμένη κυκλοφορία του αίματος και της λέμφου. Ακόμη και 30 έως 40 λεπτά περπατήματος ενεργοποιούν τους μυς των ποδιών, οι οποίοι λειτουργούν σαν μια φυσική «αντλία», βοηθώντας την επιστροφή του αίματος προς την καρδιά και περιορίζοντας τη συσσώρευση υγρών στα κάτω άκρα. Γι’ αυτό αρκετοί αισθάνονται ότι τα πόδια τους «ελαφραίνουν» μετά από έναν περίπατο στην παραλία ή μέσα στην πόλη.
Μην πανικοβληθείτε αν η ζυγαριά δείξει περισσότερο
Ένας ακόμη λόγος που πολλοί νιώθουν πρησμένοι είναι η αυξημένη κατανάλωση υδατανθράκων. Όταν τρώμε περισσότερο ψωμί, ζυμαρικά, γλυκά ή παγωτό, οι αποθήκες γλυκογόνου στους μύες και στο ήπαρ γεμίζουν ξανά. Κάθε γραμμάριο γλυκογόνου συνοδεύεται από αρκετά γραμμάρια νερού, γι’ αυτό το σωματικό βάρος μπορεί να αυξηθεί προσωρινά χωρίς να έχει αυξηθεί το σωματικό λίπος. Η σχέση αυτή έχει τεκμηριωθεί σε μελέτες που εξετάζουν τη σύνδεση μεταξύ γλυκογόνου και νερού στους μυς.
Με άλλα λόγια, ένα ή δύο κιλά διαφορά στη ζυγαριά μετά από ένα Σαββατοκύριακο ή λίγες ημέρες διακοπών δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι αποκτήσατε αντίστοιχη ποσότητα λίπους.
Ο καλός ύπνος είναι πιο σημαντικός απ’ όσο πιστεύουμε
Ο ύπνος επηρεάζει σημαντικά τις ορμόνες που σχετίζονται με την ισορροπία των υγρών, την κορτιζόλη και τη φλεγμονώδη απόκριση του οργανισμού. Μετά από ένα βράδυ με λίγες ώρες ύπνου, αλκοόλ και υψηλές θερμοκρασίες, το σώμα χρειάζεται χρόνο για να επανέλθει. Ένας ποιοτικός νυχτερινός ύπνος, σε συνδυασμό με σωστή ενυδάτωση και φυσιολογική διατροφή, είναι συχνά αρκετός ώστε το πρήξιμο να μειωθεί αισθητά μέσα στην επόμενη ημέρα.
Χρειάζονται τελικά αποτοξινωτικά ροφήματα;
Παρά τη δημοφιλία τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δεν υπάρχουν ισχυρά επιστημονικά δεδομένα που να δείχνουν ότι κάποιο συγκεκριμένο ρόφημα «λιώνει» την κατακράτηση ή αποτοξινώνει τον οργανισμό μέσα σε λίγες ώρες. Το σώμα διαθέτει ήδη ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό σύστημα απομάκρυνσης των άχρηστων ουσιών μέσω των νεφρών, του ήπατος, των πνευμόνων και του γαστρεντερικού συστήματος.
Η καλύτερη στρατηγική παραμένει εντυπωσιακά απλή: επαρκές νερό, ισορροπημένη διατροφή, φυσιολογική πρόσληψη αλατιού, λίγη κίνηση και αρκετός ύπνος.
Τι κρατάμε;
Αν ξυπνήσατε νιώθοντας πιο πρησμένοι, μην βιαστείτε να θεωρήσετε ότι πήρατε βάρος. Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για μια προσωρινή μεταβολή της ισορροπίας των υγρών, η οποία οφείλεται στο αλάτι, στην αφυδάτωση, στους υδατάνθρακες, στη ζέστη ή στις ορμονικές αλλαγές. Με λίγη υπομονή και επιστροφή στις βασικές συνήθειες –σωστή ενυδάτωση, ισορροπημένη διατροφή, κίνηση και ξεκούραση– ο οργανισμός διαθέτει όλους τους μηχανισμούς για να επανέλθει μόνος του. Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα. Τις περισσότερες φορές, το σώμα δεν χρειάζεται «αποτοξίνωση». Χρειάζεται απλώς να του δώσουμε τον χρόνο και τις κατάλληλες συνθήκες για να κάνει αυτό που ξέρει ήδη πολύ καλά.
No comments