Το καλοκαίρι πολλοί αντικαθιστούν τον διάδρομο του γυμναστηρίου με έναν περίπατο στην παραλία. Άλλοι το κάνουν για χαλάρωση, άλλοι γιατί πιστεύουν ότι το περπάτημα στην άμμο «καίει περισσότερο». Είναι όμως αλήθεια ή πρόκειται για ακόμη έναν fitness μύθο;
Η επιστήμη έχει ασχοληθεί με το συγκεκριμένο ερώτημα και τα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέροντα. Το περπάτημα στην άμμο μπορεί πράγματι να αποτελεί πιο απαιτητική μορφή άσκησης, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι είναι πάντα καλύτερη επιλογή για όλους.
Η άμμος αλλάζει τον τρόπο που κινείται το σώμα
Σε αντίθεση με το πεζοδρόμιο ή έναν διάδρομο, η άμμος είναι μια ασταθής επιφάνεια. Κάθε φορά που το πόδι βυθίζεται, ένα μέρος της δύναμης που παράγουν οι μύες χάνεται καθώς μετακινείται η άμμος προς τα πίσω. Αυτό σημαίνει ότι ο οργανισμός πρέπει να παράγει περισσότερη δύναμη για να διατηρήσει την ίδια ταχύτητα. Παράλληλα ενεργοποιούνται περισσότεροι σταθεροποιητικοί μύες στους αστραγάλους, στις γάμπες, στους γλουτούς και στον κορμό, ώστε να διατηρείται η ισορροπία.
Τι έδειξε η πιο γνωστή μελέτη
Ερευνητές του Université catholique de Louvain στο Βέλγιο συνέκριναν το περπάτημα και το τρέξιμο στην άμμο με την κίνηση σε σκληρή επιφάνεια, μετρώντας τόσο την κατανάλωση οξυγόνου όσο και το μηχανικό έργο που εκτελεί το σώμα. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Το περπάτημα στην άμμο απαιτούσε 2,1 έως 2,7 φορές περισσότερη ενεργειακή δαπάνη σε σχέση με το περπάτημα στην ίδια ταχύτητα πάνω σε σταθερό έδαφος. Με απλά λόγια, ο οργανισμός αναγκαζόταν να καταναλώσει πολύ περισσότερη ενέργεια για να καλύψει ακριβώς την ίδια απόσταση. Οι ερευνητές εξήγησαν ότι αυτό συμβαίνει επειδή κάθε βήμα «χάνει» μέρος της ενέργειας μέσα στην άμμο, η οποία παραμορφώνεται κάτω από το πέλμα αντί να επιστρέφει τη δύναμη όπως συμβαίνει στο σκληρό έδαφος.
Δεν είναι μόνο οι θερμίδες
Το μεγαλύτερο όφελος ίσως δεν είναι η καύση θερμίδων αλλά η ενεργοποίηση μυών που στην καθημερινότητα δουλεύουν λιγότερο. Εξαιτίας της αστάθειας της άμμου, το σώμα επιστρατεύει συνεχώς μικρούς σταθεροποιητικούς μύες των πελμάτων, των αστραγάλων και των ισχίων. Αυτός είναι και ο λόγος που πολλοί αισθάνονται μεγαλύτερη κόπωση στις γάμπες ή στα πέλματα μετά από έναν μεγάλο περίπατο στην παραλία, ακόμη κι αν η απόσταση δεν ήταν ιδιαίτερα μεγάλη.
Άλλη μελέτη επιβεβαίωσε τα αποτελέσματα
Ανάλογα συμπεράσματα προέκυψαν και από έρευνα που συνέκρινε το περπάτημα στην άμμο με το περπάτημα στο γρασίδι σε διαφορετικές ταχύτητες. Οι συμμετέχοντες εμφάνισαν υψηλότερη καρδιακή συχνότητα, μεγαλύτερη κατανάλωση οξυγόνου και αυξημένη αναπνευστική προσπάθεια όταν περπατούσαν στην άμμο. Η μεγαλύτερη διαφορά παρατηρήθηκε σε μέτρια ταχύτητα, όπου η κατανάλωση οξυγόνου ήταν περίπου 63% υψηλότερη σε σχέση με το γρασίδι. Με άλλα λόγια, ο οργανισμός εργάζεται περισσότερο ακόμη κι αν ο ρυθμός παραμένει ίδιος.
Είναι όμως ασφαλές για όλους;
Εδώ βρίσκεται η σημαντικότερη λεπτομέρεια. Η μαλακή άμμος μειώνει τις δυνάμεις πρόσκρουσης σε σχέση με την άσφαλτο, κάτι που θεωρητικά είναι πιο ήπιο για τα γόνατα. Ωστόσο η αυξημένη αστάθεια φορτίζει περισσότερο τους αστραγάλους, τους τένοντες και τους μικρούς μύες του ποδιού. Για ανθρώπους που έχουν ιστορικό διαστρεμμάτων, τενοντίτιδας, πελματιαίας απονευρωσίτιδας ή χρόνιου πόνου στον αχίλλειο τένοντα, η απότομη μετάβαση σε μεγάλες αποστάσεις πάνω στη μαλακή άμμο μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ενοχλήσεων. Γι’ αυτό οι ειδικοί προτείνουν η προσαρμογή να γίνεται σταδιακά.
Μαλακή ή βρεγμένη άμμος;
Δεν είναι όλες οι παραλίες ίδιες. Η στεγνή, αφράτη άμμος είναι η πιο απαιτητική, καθώς το πόδι βυθίζεται περισσότερο και χρειάζεται μεγαλύτερη μυϊκή προσπάθεια. Αντίθετα, η βρεγμένη και πιο συμπαγής άμμος προσφέρει καλύτερη σταθερότητα και αποτελεί ασφαλέστερη επιλογή για έναν χαλαρό περίπατο, ιδιαίτερα για όσους ξεκινούν τώρα ή αντιμετωπίζουν μικρές ενοχλήσεις στις αρθρώσεις.
Το περπάτημα στην άμμο μπορεί να αποτελέσει πιο απαιτητική μορφή άσκησης από το περπάτημα σε σκληρή επιφάνεια. Οι επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι αυξάνει σημαντικά την ενεργειακή δαπάνη και ενεργοποιεί περισσότερους σταθεροποιητικούς μύες, γεγονός που το καθιστά μια ιδιαίτερα αποτελεσματική καλοκαιρινή δραστηριότητα. Ωστόσο, η μεγαλύτερη ένταση δεν σημαίνει ότι είναι ιδανική για όλους. Αν δεν είστε συνηθισμένοι, ξεκινήστε με 15-20 λεπτά σε βρεγμένη άμμο και αυξήστε σταδιακά τη διάρκεια. Έτσι θα απολαύσετε τα οφέλη της άσκησης δίπλα στη θάλασσα χωρίς να επιβαρύνετε άσκοπα το σώμα σας.
No comments